บรรยายชุด "ธรรมปาฏิโมกข์" — ตัวกู-ของกู ทุกวันพระ
ปาฏิโมกข์ทางธรรมที่ประชุมทบทวนกันทุกวันพระ — แก่นเรื่องเดียวคือ ตัวกู-ของกู
ตั้งแต่วันพระ ๒๐ สิงหาคม ๒๕๑๐ ท่านพุทธทาสเริ่มธรรมเนียมใหม่ที่สวนโมกขพลาราม คือการพูด "ธรรมปาฏิโมกข์" แก่ภิกษุผู้มาบำเพ็ญสมณธรรม — เทียบกับปาฏิโมกข์ทางวินัยที่สงฆ์สวดทบทวนทุกกึ่งเดือน ท่านชี้ว่าพระพุทธเจ้าไม่ได้บัญญัติปาฏิโมกข์ทางธรรมไว้โดยตรง แต่มีโดยอ้อมในพุทธพจน์ให้ "ประชุมกัน ศึกษาทบทวนกัน อยู่เนืองนิจ" จึงนัดพูดซักซ้อมความเข้าใจกันทุกวันพระ และประกาศแก่นเรื่องไว้ชัดว่า ธรรมปาฏิโมกข์ของสวนโมกข์คือเรื่อง ตัวกู-ของกู
เล่ม ๑ รวมคำบรรยาย ๑๙ ครั้งของช่วง พ.ศ. ๒๕๑๐–๒๕๑๑ (สิงหาคม ๒๕๑๐ – เมษายน ๒๕๑๑) หัวข้อฟังดูเป็นกันเองแต่เฉียบคม — "ยกหูชูหาง" ว่าด้วยอาการของตัวกูที่โผล่เมื่อถูกยอหรือถูกขัด, "ความอิ่มที่ไม่ต้องกิน", "แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร", "แต่งงาน กับสุญญตา" จนถึง "ทำงานด้วยจิตว่าง" และ "ธรรมชาติ" — ทั้งหมดวนกลับสู่จุดเดียว คือให้เห็นโทษของความยึดมั่นว่าตัวกู-ของกู แล้วทำหน้าที่ด้วยจิตที่ว่างจากมัน
ลักษณะพิเศษของชุดนี้คือเป็นการพูดในวงใน อย่างตรงไปตรงมาและรุนแรงกว่าคำบรรยายแก่คนทั่วไป — เดิมทีท่านตั้งใจให้ฟังเฉพาะภิกษุในสวนโมกข์เท่านั้น กว่าจะยอมให้พิมพ์เผยแพร่เป็นหนังสือชุดธรรมโฆษณ์ก็ต่อเมื่อมีผู้ขอร้องว่าผู้ปฏิบัติธรรมภายนอกควรได้อ่านด้วย ภายหลังท่านยังบรรยาย "ธรรมปาฏิโมกข์ปริทรรศน์" (๑๕ มิถุนายน ๒๕๑๖) สรุปภาพรวมของธรรมเนียมนี้ ซึ่งนำมาพิมพ์รวมไว้เป็นภาคนำของเล่ม
กำลังโหลดรายละเอียด…
Buddhadasa