ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก
ยุคก่อนมีพระพุทธรูปในประเทศอินเดีย พ.ศ. ๓๐๐–๗๐๐
ถ่ายจากภาพปั้นที่จำลองขึ้นใหม่ เพื่อกิจการแห่งโรงมหรสพทางวิญญาณ ณ สวนโมกขพลาราม อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี

พุทธทาสภิกขุ รวบรวมและอธิบาย

ภาพที่ ๒๐ สัญลักษณ์การประสูติ

ภาพกอบัว ดอกบานเต็มที่ ในหม้อปูรณฆฏะ เต็มด้วยน้ำ ซึ่งหมายถึงพระธรรม, บัวหมายถึงพระองค์เอง.
(จากหินสลัก แบบสาญจี สมัยสุงคะ พ.ศ. ๔๐๐–๕๐๐)

คำอธิบายภาพที่ ๒๐

กอบัวในหม้อปูรณฆฏะภาพนี้ เป็นภาพที่แพร่หลายกว้างขวางที่สุดของแบบสาญจี มีอยู่หลายภาพที่เห็นได้แต่ที่ไกลที่ซุ้มประตูสถูปแห่งนั้น. และรูปหม้อนั้น ก็ถือได้ว่าเป็นแบบมาตรฐานของแบบนี้ทีเดียว. การประกอบภาพก็นับได้ว่าเป็นแบบที่น่าดูแบบหนึ่ง.

กอบัวนี้ มีใบ ๒ ใบ อยู่ล่างสุด, มีดอกตูม ๔ ดอก, ดอกบาน ๒ ดอก, ดอกโรยหรือบานเต็มที่ ๓ ดอก, นับเป็นปูรณฆฏะที่เป็นสัญลักษณ์ของการประสูติตามแบบธรรมดา ที่ช่วยสร้างจินตนาการถึงการอุบัติบังเกิดของพระพุทธองค์ขึ้นมาในโลกนี้ ได้ดีที่สุดแบบหนึ่ง.

ชีวิตและผลงาน > โรงมหรสพทางวิญญาณ > ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก > ภาพที่ ๒๐