ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก
ยุคก่อนมีพระพุทธรูปในประเทศอินเดีย พ.ศ. ๓๐๐–๗๐๐
ถ่ายจากภาพปั้นที่จำลองขึ้นใหม่ เพื่อกิจการแห่งโรงมหรสพทางวิญญาณ ณ สวนโมกขพลาราม อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี

พุทธทาสภิกขุ รวบรวมและอธิบาย

ภาพที่ ๑๖ สัญลักษณ์การประสูติ

ภาพกอบัว มีหงส์ ๒ ตัวที่ยอด ขึ้นมาจากหม้อเต็มด้วยน้ำ แบบหม้อปูรณฆฏะ ซึ่งมีอยู่มากแบบด้วยกัน.
(จากหินสลัก แบบภารหุต สมัยสุงคะ พ.ศ. ๓๐๐–๔๐๐)

คำอธิบายภาพที่ ๑๖

เมื่อทราบคำอธิบายของภาพที่ ๑๕ มาอย่างดีแล้ว คำอธิบายภาพที่ ๑๖ นี้ ก็แทบจะหมดความจำเป็น.

กอบัวในภาพนี้ มีใบ ๒ ใบ, ดอกตูม ๔ ดอก, ดอกแย้ม ๗ ดอก, ดอกบาน ๑ ดอก, ดอกโรย ๓ ดอก, ฝักบัว ๑ ฝัก, และหงส์ ๒ ตัว จับอยู่บนฝักบัวฝักเดียวกันในลักษณะรักใคร่กันหรือปรึกษาหารือกัน, ทั้งหมดนี้มีความหมายอย่างไร ก็พอจะอยู่ในวิสัยที่ผู้ดูจะทายเอาเองได้แล้ว.

ส่วนข้อที่ทำไมจึงทำรูปใบบัวมีลักษณะเหมือนใบไม้ธรรมดานี้ จะถือว่าเป็นความพลั้งเผลอของผู้ทำนั้น ไม่มีทางที่จะเป็นไปได้, ส่วนข้อที่เขาจะมีความมุ่งหมายอย่างไรนั้น ถ้าเราคิดไม่ออกก็ต้องยอมรับว่า เขาทำไว้สำหรับให้คนชั้นเรากลายเป็นคนโง่ไปอีกนั่นเอง.

ชีวิตและผลงาน > โรงมหรสพทางวิญญาณ > ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก > ภาพที่ ๑๖