ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก
ยุคก่อนมีพระพุทธรูปในประเทศอินเดีย พ.ศ. ๓๐๐–๗๐๐
ถ่ายจากภาพปั้นที่จำลองขึ้นใหม่ เพื่อกิจการแห่งโรงมหรสพทางวิญญาณ ณ สวนโมกขพลาราม อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี

พุทธทาสภิกขุ รวบรวมและอธิบาย

ภาพที่ ๔ สัญลักษณ์การประสูติ

ภาพบัวบาน มีรัศมีฉัพพรรณรังสีล้อมรอบ มีจำนวนกลีบและเกสรเป็นต้น เป็นจำนวนเลขศักดิ์สิทธิ์
(จากหินสลัก แบบภารหุต สมัยสุงคะ พ.ศ. ๓๐๐–๔๐๐)

คำอธิบายภาพที่ ๔

ภาพนี้ก็อยู่ในประเภทดอกบัวบานมีลวดลายประกอบอย่างเดียวกับภาพที่แล้วมา. มีกลีบ ๑๒ กลีบ, เส้นเกสร ๓๖ เส้น, จุดเกสรตัวเมีย ๗ จุด, รัศมีฉัพพรรณรังสี รอบนอก ๓๖ เส้น, นี้ไม่ต้องการคำอธิบายอะไรแปลกไปจากที่แล้วมา นอกจากคำว่า ฉัพพรรณรังสี.

ฉัพพรรณรังสี หมายถึงสี ๖ สี ตามหลักของสีรุ้งที่ทราบกันทั่วไป คือสีแดง ส้ม เหลือง เขียว ม่วง และสีฟ้าซึ่งเรียกไปเป็นสีขาบ (คือทุกสีรวมกันเป็นสีขาบ) ในที่นี้มี ๓๖ ชุดหรือกลีบละ ๑ ชุดสี. การสลักภาพของสีทั้งหกลงในหินในลักษณะเช่นนี้ ดูจะเป็นความคิดที่แยบคายที่สุดเท่าที่จะนึกเห็น. ลำพังความคิดของเรา ถ้าไม่เคยเห็นตัวอย่างมาก่อนจะนึกไปในทำนองไหน ลองคิดดู.

ฉัพพรรณรังสีเป็นเครื่องหมายของปัญญาและอำนาจรวมกันสร้างออกจากสิ่งใด หมายความว่าสิ่งนั้นเป็นสิ่งสูงสุดในทางปัญญาหรือความประเสริฐ.

ชีวิตและผลงาน > โรงมหรสพทางวิญญาณ > ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก > ภาพที่ ๔