ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก
ยุคก่อนมีพระพุทธรูปในประเทศอินเดีย พ.ศ. ๓๐๐–๗๐๐
ถ่ายจากภาพปั้นที่จำลองขึ้นใหม่ เพื่อกิจการแห่งโรงมหรสพทางวิญญาณ ณ สวนโมกขพลาราม อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี

พุทธทาสภิกขุ รวบรวมและอธิบาย

ภาพที่ ๒ สัญลักษณ์การประสูติ

ภาพบัวบานล้วนมีลวดลายประกอบ มีจำนวนกลีบและเกสรเป็นต้น เป็นจำนวนเลขศักดิ์สิทธิ์
(จากหินสลัก แบบภารหุต สมัยสุงคะ พ.ศ. ๓๐๐–๔๐๐)

คำอธิบายภาพที่ ๒

จงสังเกตว่าภาพนี้มิได้เป็นภาพดอกบัวบานล้วน ๆ หากแต่มีลวดลายอื่นแทรกเข้ามาเพื่อความสวยงาม มีกลีบ ๙ กลีบ, จุดเกสรตัวเมีย ๙ จุด, เส้นเกสรหยาบ ๙ เส้น (ที่ทำโค้งเป็นหูกระต่าย), เส้นเกสรละเอียด ๗๒ เส้น, ดอกบัวบานครึ่งซีกระหว่างดอกริมขอบวงกลมอีก ๙ ดอก, รวมความว่าทุกอย่างขึ้นอยู่กับเลขจำนวนเก้า.

ผู้ศึกษาจะสังเกตได้เองว่า จำนวนเลขเก้าในที่นี้ เป็นเจตนาโดยเจาะจง ให้งามกว่า ให้ศักดิ์สิทธิ์กว่า เพราะถ้าเอาตามสะดวกแล้ว ทำด้วยจำนวนแปด ง่ายกว่าสะดวกกว่าเป็นไหน ๆ. ส่วนข้อที่ว่าเลขจำนวนเก้า จะเป็นจำนวนศักดิ์สิทธิ์อย่างไรนั้น มีทางที่จะตีความได้เป็นหลายทาง เช่น โลกุตตรธรรม ๙, พุทธคุณ ๙, อนุปุพพวิหารธรรม ๙, เหล่านี้เป็นต้น ขอทิ้งไว้ให้ผู้สนใจพิจารณาเอาเอง. แม้ นวังคสัตถุศาสน์ ๙ ก็เป็นสิ่งที่ควรนำเข้ามาร่วมรับการพิจารณา. จำนวน ๗๒ คือ ๙ คูณด้วย ๘, เลข ๘ ในที่นี้ ก็ดูเป็นเจตนาด้วยเหมือนกัน เพราะที่จริงอาจจะทำเป็นเลข ๙ เสียด้วยกันก็ยังได้, แต่กลับต้องการทำเพียง ๘ ซึ่งคงจะเจาะจงเอาองค์ ๘ ของอริยมรรคนั่นเอง ทำให้นึกเตลิดต่อไปได้อีกว่า เอามรรคมีองค์แปดคูณโลกุตตรธรรมเก้า ก็กลายเป็นเลข ๗๒ ขึ้นมา. ถ้าพวกชาวบ้านที่ไปดูภาพเหล่านี้ตามสถานที่นั้น ๆ ขยันถกเถียงกันในเรื่องนี้แล้ว ไม่เท่าไรก็จะแตกฉานในข้อธรรมต่าง ๆ และจำได้อย่างแม่นยำทีเดียว ไม่เพียงแต่เป็นความศักดิ์สิทธิ์เฉย ๆ.

ชีวิตและผลงาน > โรงมหรสพทางวิญญาณ > ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก > ภาพที่ ๒