ครั้งมีพระชาติเป็นมหาโควินทพราหมณ์

ปัญจสิขะ! เราคงยังระลึกได้อยู่, ในสมัยนั้น เราได้เป็นพราหมณ์ชื่อมหาโควินท์ เราได้แสดงทางปฏิบัติเพื่อการเข้าอยู่ร่วมกับพวกพรหมทั้งหลายแก่สาวกทั้งหลายเหล่านั้น. แต่พรหมจรรย์นั้นหา ได้เป็นไปเพื่อความหน่ายความคลายกำหนัด ความดับสนิท ความรำงับ ความรู้ยิ่ง ความรู้พร้อมและนิพพานไม่, แต่เป็นไปเพียงเพื่อเข้าถึงพรหมโลกเท่านั้น.

(การแสดงทางปฏิบัติแก่สาวกของมหาโควินทพราหมณ์นั้น ทราบได้จากคำของปัญจสิขคันธัพพบุตรตอนหนึ่ง ดังต่อไปนี้ : "มหาโควินทพราหมณ์ มีจิตประกอบด้วยเมตตาแผ่จิตไปสู่ทิศที่หนึ่ง, และทิศที่สอง ที่สาม ที่สี่ ก็ดุจเดียวกัน. ด้วยเหตุนี้เป็นว่า มหาโควินทพราหมณ์ มีจิตประกอบด้วยเมตตาอย่างไพบูลย์เยี่ยมยอดหาที่เปรียบมิได้ ปราศจากเวรและพยาบาทแผ่ไปทั่วโลกทั้งปวง เพราะแผ่ทั่วไปทั้งในเบื้องบน เบื้องล่าง และเบื้องขวางโดยรอบ. มหาโควินทพราหมณ์มีจิตประกอบด้วยกรุณา ...มุทิตา ....อุเบกขา ฯลฯ แผ่ไปทั่วโลกทั้งปวง เพราะแผ่ทั่วไปทั้งในเบื้องบน เบื้องล่าง และเบื้องขวางโดยรอบ, แล้วและชี้ทางเพื่อเข้าอยู่ร่วมกับชาวพรหมโลก แก่พวกสาวกทั้งหลายด้วย").

ปัญจสิขะ! ก็แต่ว่า พรหมจรรย์ของเราในบัดนี้แล ย่อมเป็นไปพร้อมเพื่อความหน่าย ความคลายกำหนัด ความดับสนิท ความรำงับ ความรู้ยิ่งความรู้พร้อม และนิพพานโดยท่าเดียว. พรหมจรรย์นั้นคือ อริยมรรคมีองค์แปดได้แก่ ความเห็นชอบ ดำริชอบ พูดชอบ การงานชอบ ดำรงชีพชอบเพียรชอบระลึกชอบ ตั้งใจมั่นชอบ, ดังนี้.

บาลี มหาโควินทสูตร มหา. ที. ๑๐/๒๘๕/๒๓๔.
ตรัสแก่ปัญจสิขคันธัพพบุตรที่ภูเขาคิชฌกูฏใกล้กรุงราชคฤห์.