ทรงมีธรรมสีหนาทอย่างองอาจ

          กัสสปะ! นี้เป็นเรื่องที่อาจมีได้เป็นได้ คือเหล่าปริพพาชกผู้เป็นเดียรถีย์เหล่าอื่นจะพึงกล่าวว่า "พระสมณโคดม บันลือสีหนาทก็จริงแล แต่บันลือในที่ว่างเปล่า หาใช่บันลือในท่ามกลางบริษัทไม่" ดังนี้. ส่วนท่านอย่าพึงกล่าวเช่นนั้นแต่พึงกล่าว (ตามที่เป็นจริง) อย่างนี้ว่า "พระสมณโคดมย่อมบันลือสีหนาทในท่ามกลางบริษัท ท. หาใช่บันลือในที่ว่างเปล่าไม่".

          กัสสปะ! นี้ก็เป็นเรื่องที่อาจมีได้ เป็นได้ คือเหล่าปริพพาชกผู้เป็นเดียรถีย์เหล่าอื่นจะพึงกล่าวว่า "พระสมณโคดม บันลือสีหนาทในท่ามกลางบริษัทก็จริงแต่หาได้บันลืออย่างองอาจไม่" ดังนี้. ส่วนท่านอย่าพึงกล่าวเช่นนั้น แต่พึงกล่าว (ตามที่เป็นจริง) อย่างนี้ว่า "พระสมณโคดมย่อมบันลือสีหนาทในท่ามกลางบริษัทและบันลืออย่างองอาจด้วย".

          กัสสปะ ! นี้ก็เป็นเรื่องที่อาจมีได้เป็นได้ คือ เหล่าปริพพาชกผู้เป็นเดียรถีย์เหล่าอื่นจะพึงกล่าวว่า "พระสมณโคดม บันลือสีหนาทในท่ามกลางบริษัทอย่างองอาจก็จริงแล แต่ว่าหาได้มีใครถามปัญหาอะไรกะเธอ (ในที่นั้น) ไม่, และถึงจะถูกถาม เธอก็หาพยากรณ์ได้ไม่, และถึงจะพยากรณ์ก็ไม่ทำความชอบใจให้แก่ผู้ฟังได้, และถึงจะทำความชอบใจให้แก่ผู้ฟังได้ เขาก็ไม่สำคัญถ้อยคำนั้นๆ ว่าเป็นสิ่งควรฟัง, และถึงจะสำคัญว่าเป็นสิ่งควรฟัง ก็ไม่เลื่อมใส, และถึงจะเลื่อมใส ก็ไม่แสดงอาการของผู้เลื่อมใส, และถึงจะแสดงอาการของผู้เลื่อมใส ก็ไม่ปฏิบัติตามคำสอนนั้น, และถึงจะปฏิบัติตามคำสอนนั้น ก็ไม่ปฏิบัติอย่างอิ่มอกอิ่มใจ" ดังนี้. ส่วนท่านอย่าพึงกล่าวเช่นนั้น แต่พึงกล่าวอย่างนี้ว่า "พระสมณโคดมบันลือสีหนาทท่ามกลางบริษัทอย่างแกล้วกล้า มีผู้ถามปัญหา, ถูกถามแล้วก็พยากรณ์, ด้วยการพยากรณ์ ย่อมทำจิตของผู้ฟังให้ชอบใจ, ผู้ฟังย่อมสำคัญถ้อยคำนั้นๆ ว่าเป็นสิ่งควรฟัง ฟังแล้วก็เลื่อมใส, เลื่อมใสแล้วก็แสดงอาการของผู้เลื่อมใส, และปฏิบัติตามคำสอนนั้น, ปฏิบัติแล้ว ก็เป็นผู้อิ่มอกอิ่มใจได้" ดังนี้.

          กัสสปะ ! ครั้งหนึ่งเราอยู่ที่ภูเขาคิชฌกูฎใกล้กรุงราชคฤห์. ปริพพาชกผู้เป็นสพรหมจารีของท่านคนหนึ่ง ชื่อว่า นิโครธะ ได้ถามปัญหาเรื่องการเกียดกันบาปอย่างยิ่งกะเรา ณ ที่นั้น. เราได้พยากรณ์แก่เขา. ในการพยากรณ์นั้นเขาได้รับความพอใจยิ่งกว่าประมาณ( คือยิ่งกว่าที่เขาคาดไว้ก่อน).

บาลี สี.ที. ๙/๒๑๙/๒๗๒. ตรัสแก่อเจลกัสสปะ ที่กัณณกถลมิคทายวัน ใกล้เมืองอุชุญญา.
เรื่องตอนนี้ที่จริงควรนำไปจัดไว้ ในตอนที่ได้ประกาศพระศาสนาแล้ว,
แต่เป็นเพราะเห็นว่าเป็นจำพวกคุณสมบัติของพระพุทธเจ้าส่วนหนึ่ง
จึงกล่าวเสียในตอนนี้ด้วยกัน ทั้งมีเนื้อความเนื่องกันอยู่ด้วย.... - ผู้รวบรวม.