คำบอกเล่าของคนใกล้ชิด
อรศรี งามวิทยาพงศ์ เรียบเรียงและบรรณาธิการ
จิรัฐติกาล จิตตวิสุทธิ ภาพประกอบ

ภาค ๒ รวมธรรมจากคำบอกเล่า

เรียนรู้ไปสู่ความจริง

านอาจารย์เป็นผู้ที่ชอบทดลองให้รู้จริง และกล้าคิดให้ผิดแบบออกไปจากที่เขาคิดกัน เช่น ในระหว่างการก่อสร้างโรงมหรสพทางวิญญาณ เมื่อมีปัญหาเรื่องการผสมปูน เพราะทางวัดไม่มีอุปกรณ์ในการที่จะผสม ต้องใช้แรงพระที่เป็นกุลีผสมอิฐหินปูนทราย เมื่อท่านมาดูแล้วก็บอกว่า เอ๊ะ! มันน่าจะมีวิธีที่ง่ายกว่านั้น ก็ถามกันให้ช่วยกันคิดว่าจะทำยังไงดี ท่านบอกว่าให้ทดลองเอาอิฐ หิน ปูน ทราย และน้ำ ใส่ลงไปในถังน้ำมันแกลลอนขนาดใหญ่ แล้วกลิ้งลงมาจากที่สูง แล้วเปิดออกดู ถ้ามันผสมกันได้เอง จะได้ไม่ต้องเสียเวลาใช้แรงคนอีก ท่านคิดแล้วก็ให้พระเณรทดลองทำกันจริง ๆ ด้วย เมื่อทดลองกลิ้งลงมาแล้วเปิดดู ปรากฏว่า อิฐหินปูนทรายมันแยกกันหมดเลย มันไม่ผสมกัน ท่านอาจารย์ก็ว่า เออ! มันทำไม่ได้ ท่านก็ยอมรับ แต่ขอให้ได้ทดลองให้เห็นจริงก่อน

          นิสัยการเรียนรู้และชอบทดลองนี้ เป็นสิ่งที่คนใกล้ชิดจะเห็นได้โดยตลอด คนภายนอกบางคนที่ไม่เข้าใจ จะรู้สึกว่าท่านอาจารย์ทำอะไรแปลก ๆ เช่น ในห้องพักของท่านอาจารย์ มีใยแมงมุมเต็มไปหมด แพทย์ที่ไปเห็นก็ไม่สบายใจ ว่าท่านอาจารย์อยู่ได้อย่างไร เพราะผิดหลักสุขลักษณะ ก็กราบเรียนท่านว่า ไม่ควรอยู่อย่างนั้น ท่านอาจารย์ก็บอกหมอว่า "เราอยู่อย่างนี้ เพราะเราอยากจะศึกษาชีวิตการอยู่ร่วมกับแมงมุม" หมอฟังแล้วก็ไม่รู้ว่าจะว่าอย่างไรต่อ เพราะท่านบอกอยู่อย่างนี้มันไม่เป็นไรหรอก นอกจากแมงมุมแล้ว คนใกล้ชิดเล่าว่า สมัยอยู่สวนโมกข์เก่าที่พุมเรียง ตรงที่ท่านนั่งอยู่ก็มีตะกวดอยู่ด้วย ที่สวนโมกข์ใหม่บางทีแม่ไก่ก็มาไข่ที่โต๊ะทำงานเขียนหนังสือของท่านอาจารย์ แล้วก็ฟักไข่อยู่ตรงนั้นก็มี ท่านเคยเล่าให้ฟังว่า การอยู่ร่วมกับสัตว์ทำให้ได้เรียนรู้ สังเกตธรรมชาติหรือสัญชาตญาณของมัน ทำให้ท่านอาจารย์มีข้อมูลมากในการแสดงธรรม เพราะมาจากการศึกษาเรียนรู้โดยตรง

          นอกจากนี้ ท่านอาจารย์ยังมีวิธีการเรียนรู้อย่างแปลก ๆ ซึ่งคนใกล้ชิดบอกว่า เป็นวิธีการเก็บข้อมูลตามแบบของท่าน เช่นมีพรรษาหนึ่งซึ่งสังเกตว่า ท่านอาจารย์ไม่สรงน้ำเลย ๑ เดือน มีการเช็ดตัวบ้าง แล้วท่านก็เอาข้อมูลนี้มาบรรยายธรรม พูดถึงสภาพร่างกาย จิตใจ อารมณ์ความรู้สึกต่าง ๆ เช่น ความเหนียวตัว ความหงุดหงิด เป็นอย่างไร ซึ่งคนที่ไม่รู้มาก่อน จะรู้สึกว่าท่านพูดได้อย่างกระจ่างแจ้งมาก ทั้งนี้เพราะท่านทดลองมาแล้วนั่นเอง

          แม้กับเรื่องสุขภาพ ท่านก็เรียนรู้จากการทดลองด้วยตนเองเสมอ มิได้เชื่อทุกอย่างที่แพทย์บอก เช่น ถ้าหมอบอกห้ามฉันหอย บอกว่าเป็นสาเหตุทำให้โรคเกาต์กำเริบ ท่านก็จะทดลองดูก่อนว่าจริงหรือไม่ ถ้าทดลองว่าจริงท่านก็เชื่อ ทั้งนี้เพราะท่านอาจารย์เห็นว่า บางเรื่องแพทย์ก็บอกอะไรไม่ตรงกัน จนท่านบอกว่าไม่รู้จะเชื่อใคร การทดสอบทดลองจึงเป็นวิธีการพิสูจน์หาข้อเท็จจริงของท่าน