คำบอกเล่าของคนใกล้ชิด
อรศรี งามวิทยาพงศ์ เรียบเรียงและบรรณาธิการ
จิรัฐติกาล จิตตวิสุทธิ ภาพประกอบ

ภาค ๒ รวมธรรมจากคำบอกเล่า

คอมพิวเตอร์กับพระนิพพาน

ระพรเทพ ฐิตปัญโญ พระเลขานุการของท่านอาจารย์พุทธทาส ผู้ดูแลงานจดหมาย เอกสาร หนังสือ ได้ไปกราบเรียนท่านอาจารย์ว่า จะขอนำเอาเครื่องคอมพิวเตอร์มาใช้งาน ท่านถามว่า เอามาทำอะไร เมื่อกราบเรียนท่านว่าจะเอามาพิมพ์งาน และโฆษณาสรรพคุณของคอมพิวเตอร์ว่า มันดีกว่าเครื่องพิมพ์ดีดทั่วไป เพราะพิมพ์แล้วไม่ผิดเลย หรือผิดก็แก้ไขง่ายมาก ท่านอาจารย์บอกว่า สมัยก่อนเขาก็พิมพ์ไม่ผิด ทำไมต้องเอาคอมพิวเตอร์ด้วย เมื่อขยายความกราบเรียนท่านอีกว่า คอมพิวเตอร์สามารถพิมพ์ได้เลย โดยไม่ต้องไปสนใจคำผิดคำถูก แล้วค่อยมาแก้ไขทีหลัง ท่านอาจารย์บอกว่า อย่างนั้นมันไม่ดี ทำให้คนเราไม่ได้ฝึกสติ ถ้าใช้เครื่องพิมพ์ดีดนี่ ท่านบอกเสมอว่ามันฝึกสติของผู้พิมพ์ ว่าพิมพ์อย่าให้มันผิด ซึ่งนั่นแหละคือการปฏิบัติธรรม พระพรเทพเล่าว่า "เวลาพิมพ์ดีดกับท่านอาจารย์นั้น อาตมาจะโดนว่าประจำ พิมพ์ ๆ ๆ ไป พอผิด ท่านว่าแล้ว ว่าขาดสติ คุณไม่ปฏิบัติธรรมเลย ไม่มีสติ (หัวเราะ) โดนว่าประจำเลย เพราะฉะนั้นพิมพ์งานกับท่านนี่ต้องไม่ผิดนะ ท่านจะบอกมาให้เราพิมพ์สด ๆ เลย จดหมายทุกฉบับพิมพ์กันแบบสด ๆ ท่านบอกแล้วเราก็พิมพ์ตาม ต้องใช้สติจริง ๆ แหละ"

          ท่านอาจารย์ยังคิดศัพท์ขึ้นมาเรียกคอมพิวเตอร์คำหนึ่ง มีอาจารย์ด้านคอมพิวเตอร์มาสวนโมกข์ได้ยินแล้ว ชอบใจมาก คนอื่นเรียกคอมพิวเตอร์ว่าสมองกล แต่ท่านอาจารย์เรียกว่า "ยักษ์ตาบอด" คือคอมพิวเตอร์มันมีพลังมหาศาลมากในการทำงาน เหมือนกับยักษ์ แต่มันตาบอด ขึ้นอยู่กับว่าใครจะใส่อะไรให้ มันก็ทำตามนั้นหมด ไม่รู้ผิดชอบชั่วดี มีวันหนึ่งซึ่งพระพรเทพเดินไปกับท่านอาจารย์ในตอนเช้า ขณะที่เดิน ๆ อยู่ ท่านนึกขึ้นมาแล้วถามว่า คอมพิวเตอร์นี่มันบอกนิพพานได้ไหม มันตอบได้ไหมว่า เกิดมาทำไม "อาตมาก็บอกท่านอาจารย์ว่า มันบอกไม่ได้ครับ แล้วแต่เราว่าจะใส่อะไรเข้าไปให้มัน ท่านก็บอกว่า เออ! แล้วถ้าคนใส่มันผิดล่ะ มันก็ต้องผิดไปด้วยสิ คือท่านเห็นว่า คอมพิวเตอร์มันไม่มีคำตอบเอง มันจึงเป็นเพียงเครื่องมือธรรมดาอย่างหนึ่ง ไม่ใช่เครื่องมือที่อัศจรรย์อะไร ท่านก็เลยไม่ชอบ แต่ใครเอามาใช้ประโยชน์ก็แล้วแต่ ท่านไม่ว่า แต่ท่านเตือนให้รู้ ว่ามันตอบปัญหาชีวิตไม่ได้"